ویروس کامپیوتری چیست؟ انواع و نحوه جلوگیری از آنها!

ویروس کامپیوتری چیست؟ انواع و نحوه جلوگیری از آنها!

ویروس کامپیوتری چیست؟ انواع و نحوه جلوگیری از آنها! ویروس‌های کامپیوتری برنامه‌های مخربی هستند که برای پخش شدن از یک دستگاه به دستگاه دیگر، ایجاد اختلال در عملیات و به خطر انداختن داده‌ها در طول مسیر طراحی شده‌اند. یاد بگیرید که ویروس‌های کامپیوتری چگونه کار می‌کنند، علائم هشدار دهنده‌ای که باید مراقب آنها باشید و رایج‌ترین انواع آنها، به شما کمک می‌کنند تا یک قدم جلوتر باشید. سپس، Norton AntiVirus Plus را برای محافظت از دستگاه خود در برابر تهدیدات آنلاین و محافظت از زندگی دیجیتال خود دریافت کنید.

ویروس‌های کامپیوتری دهه‌هاست که یک تهدید محسوب می‌شوند و همچنان راهی رایج برای مجرمان سایبری جهت نفوذ به دستگاه‌ها و سرقت اطلاعات هستند. آن‌ها نوعی بدافزار هستند که برای تکثیر و پخش شدن در رایانه‌ها ایجاد شده‌اند. درک چگونگی انتشار ویروس‌ها، عملکرد آن‌ها پس از آلوده کردن یک سیستم و علائم هشدار دهنده‌ای که از خود به جا می‌گذارند، می‌تواند به شما کمک کند تا تهدیدات را زودتر تشخیص دهید و خطر قربانی شدن را کاهش دهید.

ویروس‌های کامپیوتری چگونه کار می‌کنند و پخش می‌شوند؟

ویروس‌های کامپیوتری به صورت دیجیتالی از میزبانی به میزبان دیگر پخش می‌شوند، سیستم‌ها را آلوده می‌کنند و در حین پخش شدن، تکثیر می‌شوند، مشابه نحوه‌ی انتشار ویروس آنفولانزا در میان جمعیت. همانطور که ویروس آنفولانزا برای تولید مثل به سلول میزبان متکی است، یک ویروس کامپیوتری برای تکثیر و گسترش از طریق سیستم‌های دیجیتال به برنامه‌نویسی خاصی نیاز دارد که اغلب در فایل‌ها یا اسناد جاسازی شده است.

نمودار زیر چرخه حیات ویروس‌های کامپیوتری را نشان می‌دهد.

برخلاف سایر انواع بدافزار – اصطلاحی کلی برای انواع مختلف کدهای مخرب – یک ویروس کامپیوتری با اتصال خود به فایل‌ها یا برنامه‌های قانونی و تکثیر خود در دستگاه‌ها، گسترش می‌یابد.

در اینجا نحوه عملکرد ویروس‌های کامپیوتری، گام به گام، آورده شده است:

مرحله ۱: ویروس

یک ویروس کامپیوتری با آلوده کردن یک فایل، برنامه یا قطعه کد قانونی شروع می‌شود. ویروس‌ها معمولاً از طریق پیوست‌های ایمیل، دانلودهای مخرب، وب‌سایت‌های آلوده، نرم‌افزارهای آلوده و لینک‌های به اشتراک گذاشته شده از طریق رسانه‌های اجتماعی یا برنامه‌های پیام‌رسان پخش می‌شوند. از آنجا که آنها اغلب به عنوان محتوای قانونی پنهان می‌شوند، می‌توانند بدون اینکه کاربر متوجه شود، دستگاه را آلوده کنند.

مرحله ۲: اجرا

پس از آلوده کردن یک دستگاه، ویروس ممکن است تا زمانی که فایل یا برنامه آلوده باز شود، غیرفعال باقی بماند. پس از اجرا، ویروس فعال شده و شروع به اجرای کد خود می‌کند. بسته به طراحی آن، ممکن است بلافاصله شروع به تکثیر کند یا قبل از انجام اقدامات مورد نظر خود منتظر شرایط خاصی بماند.

مرحله ۳: گسترش

پس از فعال شدن، ویروس با آلوده کردن فایل‌ها، برنامه‌ها یا دستگاه‌های دیگر، سعی در تکثیر خود دارد. با گسترش آلودگی، ویروس همچنین می‌تواند اقدامات مضری مانند خراب کردن داده‌ها، ثبت کلیدهای فشرده شده ، اختلال در عملکرد سیستم یا ارسال ایمیل‌های اسپم به مخاطبین را انجام دهد. در حالی که برخی از ویروس‌ها می‌توانند نسبتاً بی‌ضرر باشند، برخی دیگر می‌توانند منجر به از دست رفتن داده‌ها، آسیب دائمی به هارد دیسک یا حتی عواقب مالی شوند.

۱۰ نوع ویروس کامپیوتری

ویروس‌های کامپیوتری به اشکال مختلفی ظاهر می‌شوند که هر کدام برای پخش شدن، آلوده کردن دستگاه‌ها و ایجاد آسیب به روش‌های مختلف طراحی شده‌اند. برخی بر آسیب رساندن به فایل‌ها تمرکز دارند، در حالی که برخی دیگر داده‌ها را سرقت می‌کنند یا سیستم‌ها را مختل می‌کنند. درک رایج‌ترین انواع ویروس‌های کامپیوتری می‌تواند به شما در تشخیص تهدیدات بالقوه و انجام اقدامات لازم برای محافظت از دستگاه‌هایتان کمک کند.

شما همچنین میتوانید با کلیک برروی خرید نود 32 که دارای ⭐️امنیت بالای فایل و پوشه ها ⭐️آنتی ویروس همیشه آماده و دارای هوش مصنوعی ⭐️ تحویل لایسنس بلافاصله پس از خرید به ایمیل  ⭐️ تحویل لایسنس بلافاصله پس از خرید به ایمیل تهیه و خریداری کنید.

در اینجا نگاهی دقیق‌تر به 10 مورد از رایج‌ترین ویروس‌های کامپیوتری و نحوه عملکرد آنها می‌اندازیم.

۱. ویروس سکتور بوت

ویروس سکتور بوت، بخشی از دستگاه ذخیره‌سازی را که مسئول راه‌اندازی رایانه شماست، آلوده می‌کند. وقتی سیستم بوت می‌شود، ویروس قبل از سیستم‌عامل در حافظه بارگذاری می‌شود و به آن اجازه می‌دهد تا پخش شود و به‌طور بالقوه عملکردهای عادی سیستم را مختل کند. این ویروس‌ها اغلب از طریق درایوهای USB آلوده و سایر رسانه‌های قابل جابجایی پخش می‌شوند.

۲. ویروس مقیم

یک ویروس مقیم خود را در حافظه کامپیوتر جاسازی می‌کند و به آن اجازه می‌دهد حتی پس از بسته شدن فایل آلوده اصلی فعال بماند و هر زمان که سیستم عامل بارگذاری می‌شود، اجرا شود. پس از نصب، می‌تواند فایل‌های دیگر را آلوده کند، در فرآیندهای سیستم اختلال ایجاد کند و بدون تعامل اضافی کاربر گسترش یابد.

۳. ویروس چند جزئی

ویروس‌های چندبخشی، تهدیدات همه‌کاره‌ای هستند که از راه‌های مختلفی پخش می‌شوند. آن‌ها می‌توانند هم فایل‌های برنامه و هم سکتورهای سیستم را هدف قرار دهند و همین امر تشخیص و حذف آن‌ها را نسبت به ویروس‌های تک‌هدفه دشوارتر می‌کند.

۴. ویروس ماکرو

ویروس‌های ماکرو به زبان‌های ماکرویی نوشته می‌شوند که توسط برنامه‌هایی مانند مایکروسافت ورد و اکسل استفاده می‌شوند. آن‌ها معمولاً از طریق اسناد آلوده پخش می‌شوند و هنگام باز شدن فایل فعال می‌شوند و به کد مخرب اجازه اجرا می‌دهند.

۵. ویروس پلی‌مورفیک

ویروس پلی‌مورفیک به طور مداوم کد یا ظاهر خود را تغییر می‌دهد تا از شناسایی توسط نرم‌افزارهای امنیتی جلوگیری کند. این توانایی در تغییر خود، شناسایی آن را برای برنامه‌های آنتی‌ویروس سنتی مبتنی بر امضا به ویژه چالش‌برانگیز می‌کند.

۶. ویروس آلوده‌کننده فایل

یک ویروس آلوده‌کننده فایل، خود را به فایل‌های اجرایی می‌چسباند و هنگام اجرای برنامه آلوده فعال می‌شود. پس از اجرا، می‌تواند تکثیر شود، فایل‌های اضافی را آلوده کند و اقدامات مضری را روی سیستم آسیب‌دیده انجام دهد.

۷. ویروس زئوس

ویروس زئوس نوعی بدافزار بانکی بدنام است که برای سرقت اطلاعات حساس، از جمله اعتبارنامه‌های بانکی آنلاین، رمزهای عبور و داده‌های مالی طراحی شده است. این ویروس معمولاً از طریق ایمیل‌های فیشینگ ، دانلودهای مخرب و وب‌سایت‌های آلوده پخش می‌شود.

۸. ویروس اسکریپت‌نویسی وب

ویروس‌های اسکریپت‌نویسی وب از اسکریپت‌های مخرب جاسازی‌شده در وب‌سایت‌ها یا محتوای وب برای آلوده کردن بازدیدکنندگان استفاده می‌کنند. در برخی موارد، صرفاً بازدید از یک وب‌سایت آلوده می‌تواند باعث فعالیت‌های مخربی مانند سرقت داده‌ها، دستکاری مرورگر یا نصب بدافزارهای اضافی شود.

۹. ویروس Direct Action

ویروس‌های Direct Action فقط زمانی فعال می‌شوند که یک فایل آلوده اجرا شود. برخلاف ویروس‌های مقیم، پس از اتمام وظیفه خود در حافظه باقی نمی‌مانند، در عوض فایل‌های انتخاب شده را آلوده می‌کنند و سپس تا زمانی که دوباره فعال شوند، غیرفعال می‌شوند.

۱۰. رباینده مرورگر

یک رباینده مرورگر، تنظیمات مرورگر را بدون اجازه کاربر تغییر می‌دهد. این کار ممکن است صفحه اصلی شما را تغییر دهد، جستجوها را به مسیر دیگری هدایت کند، تبلیغات ناخواسته نمایش دهد یا شما را به وب‌سایت‌های بالقوه ناامن هدایت کند و هم حریم خصوصی و هم تجربه مرور شما را به خطر بیندازد.

نشانه‌های ویروس کامپیوتری چیست؟

ویروس‌های کامپیوتری همیشه حضور خود را اعلام نمی‌کنند، اما بسیاری از آنها نشانه‌هایی از خود به جا می‌گذارند که نشان می‌دهد مشکلی وجود دارد. تغییرات در عملکرد، رفتار غیرمعمول سیستم و پنجره‌های بازشو غیرمنتظره، همگی می‌توانند نشان دهند که بدافزار راه خود را به دستگاه شما پیدا کرده است.

اگرچه این علائم هشدار دهنده ویروس رایانه همیشه نشان دهنده آلودگی نیستند، اما اغلب ارزش بررسی دارند – به خصوص اگر چندین مورد به طور همزمان ظاهر شوند:

پنجره‌های بازشو مکرر: پنجره‌های بازشو مداوم یا مشکوک ممکن است شما را به بازدید از وب‌سایت‌های ناامن یا دانلود نرم‌افزار آنتی‌ویروس جعلی ترغیب کنند .

عملکرد کند: اگر کامپیوتر شما به طور ناگهانی به طور قابل توجهی کندتر شد ، ممکن است ویروسی در پس زمینه در حال مصرف منابع سیستم باشد.

خرابی یا هنگ کردن غیرمنتظره: خرابی‌های مکرر سیستم، هنگ کردن یا پیام‌های خطایی مانند صفحه آبی مرگ می‌تواند نشان دهنده این باشد که بدافزار در حال تداخل با عملکردهای عادی سیستم است.

برنامه‌ها یا فایل‌های ناشناخته: برنامه‌های جدید، آیکون‌های دسکتاپ، افزونه‌های مرورگر یا فایل‌هایی که بدون اطلاع شما ظاهر می‌شوند، می‌توانند نشانه‌ای از نصب نرم‌افزار مخرب باشند.

تغییرات رمز عبور بدون دلیل: قفل شدن حساب‌ها یا کشف اینکه اطلاعات ورود بدون دخالت شما تغییر کرده‌اند، می‌تواند نشان دهد که بدافزار دستگاه یا حساب‌های شما را به خطر انداخته است.

تغییرات غیرمجاز تنظیمات: تغییرات در صفحه اصلی، تنظیمات امنیتی، تنظیمات مرورگر یا سایر پیکربندی‌های سیستم که شما انجام نداده‌اید، ممکن است نشان دهد که یک ویروس به طور فعال در حال تغییر دستگاه شما است.
تصویری که شش علامت رایج ویروس کامپیوتری را نشان می‌دهد.

شما همچنین میتوانید با کلیک برروی خرید آنتی ویروس eset که دارای ⭐️ پشتیبانی از نسخه های خانگی : هوم پریمیوم/ اینترنت سکیوریتی / نود 32 آنتی ویروس ⭐️ قابلیت نصب نرم افزار از سایت رسمی eset.com  ⭐️پشتیبانی از سیستم عامل: ویندوز  ⭐️ضمانت 100 درصدی کارکرد تا روز آخر به همراه پشتیبانی 24 ساعته تهیه و خریدای کنید.

چگونه از ویروس‌های کامپیوتری دوری کنیم

بهترین راه برای مقابله با ویروس کامپیوتری، جلوگیری از ابتلا به آن در وهله اول است. ترکیبی از عادات امنیتی خوب، نگهداری منظم نرم‌افزار و نرم‌افزار آنتی‌ویروس قابل اعتماد می‌تواند خطر ابتلا را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. از چک لیست زیر برای ایمن نگه داشتن دستگاه‌ها و اطلاعات شخصی خود استفاده کنید:

از نرم‌افزار آنتی‌ویروس قابل اعتماد استفاده کنید: راهکارهای امنیتی قابل اعتماد مانند Norton AntiVirus Plus می‌توانند به شناسایی، مسدود کردن و حذف تهدیدهای شناخته شده کمک کنند و از اسکن اکتشافی پیشرفته برای محافظت در برابر بدافزارهای نوظهور استفاده کنند.

اسکن خودکار را فعال کنید: نرم‌افزار آنتی‌ویروس خود را طوری پیکربندی کنید که فایل‌های دانلود شده، پیوست‌های ایمیل و سایر محتوای بالقوه خطرناک را قبل از اجرا شدن روی دستگاه شما، به‌طور خودکار اسکن کند.

نرم‌افزارها را به‌روز نگه دارید: به‌روزرسانی منظم سیستم عامل ، مرورگرهای وب و برنامه‌های کاربردی به رفع آسیب‌پذیری‌های امنیتی که مجرمان سایبری ممکن است سعی در سوءاستفاده از آنها داشته باشند، کمک می‌کند.

مراقب پیوست‌های ایمیل باشید: از باز کردن پیوست‌ها یا کلیک روی لینک‌های ارسالی از سوی فرستنده‌های ناشناس یا مشکوک خودداری کنید. در صورت شک، قبل از تعامل با پیام، فرستنده را تأیید کنید تا از افتادن در دام حملات فیشینگ جلوگیری شود .

از پاپ‌آپ‌های مشکوک اجتناب کنید: پاپ‌آپ‌های غیرمنتظره ممکن است برای توزیع بدافزار یا هدایت شما به وب‌سایت‌های ناامن استفاده شوند. پاپ‌آپ‌های مشکوک را بدون کلیک کردن روی آنها ببندید و از وب‌سایت‌های ناامن یا خطرناک که به خاطر تبلیغات تهاجمی یا محتوای مشکوک شناخته می‌شوند، دوری کنید.

دانلود از منابع معتبر: فقط نرم‌افزارها، برنامه‌ها و فایل‌ها را از وب‌سایت‌های معتبر، فروشگاه‌های رسمی اپلیکیشن یا ناشران تأیید شده نصب کنید. در صورت امکان، فایل‌های دانلود شده را قبل از باز کردن اسکن کنید.

پشتیبان‌گیری از داده‌های مهم: به‌طور منظم از فایل‌های مهم خود در یک درایو خارجی یا سرویس ذخیره‌سازی ابری امن پشتیبان‌گیری کنید . پشتیبان‌گیری می‌تواند در صورت آلوده شدن یا به خطر افتادن دستگاه شما، از دست دادن داده‌ها را به حداقل برساند.

اگر دستگاه شما آلوده شود، یک ابزار معتبر حذف ویروس می‌تواند به شناسایی و از بین بردن نرم‌افزارهای مخرب کمک کند. ترکیب عادات پیشگیرانه قوی با نرم‌افزار امنیتی قابل اعتماد، بهترین محافظت را در برابر ویروس‌های کامپیوتری و سایر تهدیدات آنلاین فراهم می‌کند.

درک چگونگی انتشار ویروس‌ها اولین قدم برای ایمن ماندن است. عادت‌های امنیتی خوب – مانند به‌روزرسانی مداوم نرم‌افزار، جلوگیری از دانلودهای مشکوک و پشتیبان‌گیری از فایل‌های مهم – می‌توانند تا حد زیادی در کاهش خطر شما نقش داشته باشند. اما با ظهور تهدیدات جدید هر روز، پیشگیری به تنهایی کافی نیست.

آنتی ویروس نورتون پلاس محافظت بلادرنگ در برابر ویروس‌ها، بدافزارها، باج‌افزارها و سایر تهدیدات آنلاین را فراهم می‌کند و به متوقف کردن حملات قبل از اینکه بتوانند دستگاه یا داده‌های شما را به خطر بیندازند، کمک می‌کند. با به‌روزرسانی‌های خودکار و تشخیص قدرتمند تهدید که در پس‌زمینه کار می‌کند، می‌توانید با اطمینان بیشتری مرور کنید، کار کنید و ارتباط برقرار کنید.

سوالات متداول

چگونه از شر ویروس کامپیوتری خلاص شوم؟

برای حذف ویروس کامپیوتری ، با استفاده از یک آنتی ویروس معتبر یا ابزار حذف بدافزار، سیستم را به طور کامل اسکن کنید. این برنامه‌ها می‌توانند فایل‌های مخرب را شناسایی، قرنطینه و حذف کنند و در عین حال به بازیابی امنیت و عملکرد دستگاه شما کمک کنند.

آیا مک‌ها می‌توانند ویروس بگیرند؟

بله، مک‌ها هم می‌توانند ویروس بگیرند ، هرچند که کمتر از کامپیوترهای ویندوزی مورد هدف قرار می‌گیرند. ویروس‌ها و انواع دیگر بدافزارها می‌توانند از طریق دانلودهای آلوده، پیوست‌های ایمیل، وب‌سایت‌های آلوده و نرم‌افزارهای مخرب پخش شوند، و همین امر اقدامات احتیاطی امنیتی را برای کاربران مک نیز به همان اندازه مهم می‌کند.

آیا باج‌افزار یک ویروس است؟

نه، باج‌افزار ویروس نیست. این نوعی بدافزار است که فایل‌های قربانی را رمزگذاری می‌کند و در ازای بازگرداندن دسترسی، درخواست پرداخت وجه می‌کند. اگرچه باج‌افزار می‌تواند به اندازه ویروس مخرب باشد، اما مانند ویروس‌های کامپیوتری سنتی با آلوده کردن فایل‌های دیگر پخش نمی‌شود.

آیا تروجان یک ویروس است؟

نه، تروجان ویروس نیست. تروجان نوعی بدافزار است که خود را به عنوان یک نرم‌افزار قانونی جا می‌زند تا کاربران را به نصب آن ترغیب کند. برخلاف ویروس‌ها، تروجان‌ها خود را تکثیر نمی‌کنند و با آلوده کردن فایل‌های دیگر پخش نمی‌شوند.

ویروس کامپیوتری چه نوع آسیبی می‌تواند وارد کند؟

یک ویروس کامپیوتری می‌تواند فایل‌ها را خراب یا حذف کند، عملکرد سیستم را کند کند، اطلاعات حساس را بدزدد، عملکردهای عادی را مختل کند و در موارد شدید، دستگاه را غیرقابل استفاده کند.

بدترین ویروس کامپیوتری چیست؟

هیچ ویروس کامپیوتری «بدترین» وجود ندارد، اما برخی از مخرب‌ترین آنها شامل Mydoom ، ILOVEYOU و Conficker می‌شوند. این شیوع‌ها میلیون‌ها دستگاه را در سراسر جهان آلوده کردند، باعث اختلال گسترده شدند و میلیاردها دلار خسارت به بار آوردند.